Trước tình hình vàng hóa trong hệ thống NHTM và tình trạng đầu cơ vàng trong dân không thể kiểm soát. Trong bối cảnh Giá vàng thế giới và các nhân tố ảnh hưởng biến động phức tạp, có tác động lớn đến thị trường vàng trong nước. CP đã ban hành Nghị định số 24/2012/NĐ-CP của Thủ tướng Chính phủ : Về quản lý hoạt động kinh doanh vàng nhằm từng bước ổn định thị trường trong nước.
Theo đó, Ngân hàng (NH) Nhà nước sẽ thống nhất quản lý các hoạt động kinh doanh vàng. Cụ thể, NH Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng, xuất nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng và tiến hành kinh doanh vàng với vai trò người kiến tạo thị trường, mua bán cuối cùng.
Theo NH Nhà nước, trước đó, cả nước có hơn 12.000 doanh nghiệp (DN) kinh doanh vàng với 8 thương hiệu vàng miếng đã tạo điều kiện cho các nhà đầu cơ lợi dụng tâm lý bầy đàn trong dân chúng nhằm gây nhiễu làm hỗn độn thị trường để trục lợi. Nhất là, mỗi khi giá vàng biến động, người dân đổ xô mua vàng làm một lượng tiền lớn chảy vào vàng nhưng không tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế.
Việc này ảnh hưởng rất lớn tới thị trường ngoại tệ do hoạt động gom ngoại tệ nhập lậu vàng, do giá vàng trong nước luôn cao hơn giá thế giới. Do đó, tỉ giá luôn có xu hướng tăng gây tâm lý găm giữ, đầu cơ ngoại tệ rất lớn càng làm cho tỉ giá tăng cao.
Khi tỉ giá tăng, ảnh hưởng rất lớn tới nền kinh tế quốc dân như lạm phát, xuất khẩu... Khi giá vàng trong nước tăng mạnh, để ổn định, Nhà nước phải dùng ngoại tệ nhập khẩu vàng và cuối cùng làm tăng lạm phát bởi Việt Nam là nước nhập khẩu lạm phát.
Giải pháp NHNN độc quyền vàng miếng là để khắc phục tình trạng đầu cơ tích trữ, buôn bán trái phép và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.
Do vậy, sau khi xem xét kỹ 8 thương hiệu vàng miếng đang lưu thông trên thị trường, NHNN quyết định chọn thương hiệu SJC là thương hiệu vàng quốc gia, và tuyên bố hủy bỏ các thương hiệu vàng miếng còn lại.
Chính sách độc quyền thị trường vàng được kỳ vọng là sẽ giải quyết những bất cập trên. Không thể phủ nhận hiệu quả của nghị định là tỉ giá ổn định trong suốt năm 2012 và đầu năm 2013 đến nay. Hiện tượng nhập lậu vàng cũng được kiểm soát trong năm qua khi vàng lậu không còn “cửa” chuyển hóa thành vàng miếng…
Tuy trong quá trình thực hiện có nhiều bất cập phát sinh, nhưng là hoàn toàn theo đúng quy luật tự nhiên, đó là: bất kỳ có sự chuyển giao từ trạng thái này sang trạng thái khác đều phải qua một thời kỳ quá độ. Thời kỳ quá độ này sẽ có một số thiệt hại trước mắt, nhưng lợi ích sẽ đạt được gấp nhiều lần sau này.
Thực tế đã chứng minh:
Từ ngày 28/3/2013, Ngân hàng Nhà nước bắt đầu tổ chức đấu thầu vàng miếng, thực hiện chức năng là nguồn cung vàng mới duy nhất trên thị trường. Đến nay, sau 75 phiên đấu thầu, Ngân hàng Nhà nước đã bán ra thị trường 67,5 tấn vàng miếng SJC.
Nhờ nguồn cung vàng đấu thầu, các tổ chức tín dụng đã gom đủ vàng cho việc tất toán trạng thái huy động vàng và dừng huy động vốn vàng theo chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước. Theo số liệu chính thức, có khoảng 30 tấn vàng mà Ngân hàng Nhà nước bán ra được dùng cho việc tất toán của các ngân hàng thương mại, còn lại được đưa ra thị trường.
Từ đầu năm 2014 tới giữa tháng 3/2014, vẫn chưa có một phiên đấu thầu vàng miếng nào được cơ quan này tổ chức. Mặc cho giá vàng trong nước lên xuống do phụ thuộc vào giá vàng thế giới. Giá vàng chênh lệch giữa trong nước và thế giới đã được thu hẹp đáng kể, có thời điểm chỉ còn 1,3 triệu đồng, nếu trừ đi các chi phí thì rõ ràng nếu Ngân hàng Nhà nước tiếp tục duy trì đấu thầu vàng miếng là không cần thiết.
Thị trường bình lặng và gần như đã không còn “sóng dữ”, theo các chuyên gia, đây là thời điểm thích hợp để Ngân hàng Nhà nước tính toán và đưa ra những bước đi tiếp theo cho thị trường vàng. Bước đi tiếp theo, được TS. Nguyễn Trí Hiếu đề cập, là cấp lại quota cho DN nhập khẩu vàng, và kế tiếp là thành lập sàn giao dịch vàng.
“Chênh lệch giá vàng từ đầu năm 2014 tới nay đã giảm đáng kể, từ thời điểm “đỉnh” lên tới 7 triệu đồng/lượng, thì nay đã rút về chỉ còn gần 2 triệu đồng/lượng, thậm chí có thời điểm rút về còn 1,3 triệu đồng/lượng. Đây là tín hiệu mừng, và cũng là thời cơ để Ngân hàng Nhà nước tính tới chuyện cấp lại quota cho các doanh nghiệp đủ điều kiện”- TS. Hiếu nói.
Theo ông, việc cấp lại quota nhập khẩu vàng cho một số DN lớn đủ điều kiện là giải pháp để Ngân hàng Nhà nước chuyển giao vai trò nhà cung cấp vàng sang “tay” các DN. “Số DN được cấp quota sẽ nhập khẩu, mua vàng nước ngoài và cung cấp cho thị trường, họ sẽ dần thay thế vai trò cung ứng vàng trong nước của Ngân hàng Nhà nước”- ông Hiếu nêu quan điểm.
Về khả năng cấp lại quota nhập khẩu vàng cho DN, chia sẻ với Infonet, ông Lưu Quang Điền – Nguyên Phó Tổng giám đốc, Công ty CP Vàng bạc đá quý SJC Hà Nội nhận định, việc cấp lại quota nhập khẩu vàng trước sau gì Ngân hàng Nhà nước cũng tính tới. Nhưng, theo ông không nên “mở toang” cánh cửa cấp quota nhập khẩu vàng, mà chỉ nên cấp quota nhập khẩu vàng để sản xuất nữ trang, còn vàng miếng vẫn phải nằm trong tầm kiểm soát của Ngân hàng Nhà nước.
“Ngân hàng Nhà nước nên mở lại việc cấp quota nhập vàng nguyên liệu để sản xuất vàng nữ trang, bởi nhu cầu vàng dành cho sản xuất trang sức là có thực, khối lượng cầu cũng không quá lớn, chỉ chiếm 10-12% tổng nhu cầu vàng”. Điều kiện bắt buộc để DN được cấp phép, là DN nữ trang phải có giấy tờ đầy đủ về việc mua vàng để sản xuất nữ trang, nhằm tránh trường hợp DN vay tiền mua vàng miếng phục vụ kinh doanh, vốn không được khuyến khích.
Thực tế, kiến nghị xin mở quota nhập khẩu nguyên liệu vàng sản xuất nữ trang đã được các DN gửi lên Ngân hàng Nhà nước từ đầu năm 2013, nhưng tới nay vẫn chưa nhận được sự “gật đầu” từ phía cơ quan quản lý. Sự cân nhắc và thận trọng của nhà điều hành là điều dễ hiểu, bởi thời gian đó thị trường vàng chứa đựng nhiều bất ổn và Ngân hàng Nhà nước còn đang tập trung “dẹp loạn”. Ở thời điểm này, một lần nữa việc cấp quota cho DN nhập khẩu vàng một lần nữa lại được “khơi” lên.
Thu nhập từ bán vàng của NHNN (sau khi trừ chi phí liên quan) là gần 7 nghìn tỷ đồng. NHNN khẳng định, toàn bộ số tiền này đã thực hiện quản lý, hạch toán, nộp NSNN theo đúng quy định của pháp luật và Quyết định số 07/2013/QĐ-TTg ngày 24/01/2013 của Thủ tướng Chính phủ.
Để ngăn chặn hiện tượng đầu cơ, làm giá trên thị trường, hàng ngày NHNN theo dõi, giám sát chặt chẽ báo cáo của các TCTD (không được giữ trạng thái vàng vượt quá 2% so với vốn tự có và không được duy trì trạng thái âm vàng), DN về tình hình sử dụng vàng miếng mua từ NHNN. Hầu hết các TCTD đều duy trì trạng thái vàng ở mức trung bình khoảng 0,14% trên vốn tự có.Cơ quan này cho rằng, các hoạt động của NHNN luôn được quản lý chặt chẽ, thực hiện nghiêm túc quy định của pháp luật.
Tuy nhiên, ảnh hưởng của chính sách độc quyền vàng miếng và quy định quá chặt về nhập khẩu vàng nguyên liệu tới thị trường nữ trang.
--------------
22/08/2013 08:13 AM (GMT+7)
Tỷ giá có còn biến động
Với việc liên tục đấu thầu vàng trong bôi cảnh hiện nay cùng những vấn đề phát sinh khác, tỷ giá từ giờ đến cuối năm có tiếp tục tăng?
Ông Trần Thanh Hải cho rằng, tỷ giá không thể giảm dưới 21.036 VND/USD. Nguyên nhân là Việt Nam vẫn là nước nhập siêu. Việc khuyến khích xuất khẩu để hạn chế nhập siêu thì tăng tỷ giá cũng là một hình thức.
Ông Huỳnh Trung Minh, Giám đốc Khối khách hàng bán lẻ VIB cho rằng tỷ giá có khả năng tăng. Đặc biệt cuối năm doanh nghiệp vừa và nhỏ có nhu cầu nhập siêu do đó họ phải gom mua USD. Một khi mua khó khăn lại càng đẩy giá USD tăng.
“Ngoài ra việc tỷ giá tăng hay giảm còn phải nhìn vào biến động giá vàng thế giới và giá vàng trong nước. Khi thế giới có xu hướng thấp hơn Việt Nam sẽ dẫn tới động thái gom USD mua vàng. Điều này cũng làm giá USD tăng”, ông Minh nói.
Ông Vũ Viết Ngoạn, Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia thì phân tích, căn cứ vào tín hiệu thị trường, các yếu tố của tỷ giá như: thứ nhất là cân bằng cung cầu ngoại tệ trên thị trường (yếu tố này là chính), xem tín hiệu này cần thay đổi gì không; thứ hai, phải đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, ổn định lạm phát…; thứ ba để hỗ trợ xuất khẩu và quản lý nhập khẩu.
Theo ông Ngoạn, dựa trên 3 cơ sở đó để cân nhắc xem điều chỉnh tỷ giá sao cho phù hợp. Trong năm nay phạm vi điều chỉnh tỷ giá khoảng 2% là phù hợp.
Về tỷ giá, lãnh đạo NHNN cho biết thị trường ngoại hối đang hoạt động bình thường, thanh khoản tốt, nhu cầu về cân đối ngoại tệ đều được đáp ứng và sẽ không có điều chỉnh tỷ giá.
Tham khảo:
NHNN cho biết, những giao dịch vàng từ 300 triệu đồng trở lên người mua sẽ phải xuất trình chứng minh nhân dân với đơn vị bán.
Đây là một quy định nằm trong kế hoạch giám sát các giao dịch lớn, phục vụ cho công tác phòng, chống rửa tiền.
Theo ông Nguyễn Văn Ngọc, Cục trưởng Cục phòng, chống rửa tiền thuộc Cơ quan thanh tra giám sát NHNN cho biết, theo dự thảo NHNN đang tiến hành, đơn vị giao dịch vàng sẽ phải ghi chép rất chi tiết thông tin của người đi mua vàng.
NHNN cho biết, những giao dịch vàng từ 300 triệu đồng trở lên người mua sẽ phải xuất trình chứng minh nhân dân.
Trước đó, NHNN cũng đã có yêu cầu các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp được phép kinh doanh mua, bán vàng miếng nghiêm túc chấp hành các quy định của pháp luật về chế độ hóa đơn, chứng từ trong hoạt động kinh doanh mua, bán vàng miếng.
NHNN đặc biệt lưu ý về việc chấp hành chế độ hóa đơn, chứng từ ở các giao dịch mua, bán vàng miếng có giá trị lớn. Cũng theo văn bản trên, từ ngày 1/8/2013, các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp được phép kinh doanh mua, bán vàng miếng thực hiện báo cáo tình hình kinh doanh mua bán vàng miếng hàng ngày.
Mặt khác, nhằm giám sát các giao dịch lớn, phục vụ cho công tác phòng chống rửa tiền, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 20/2013, quy định mức giá trị của giao dịch có giá trị lớn phải báo cáo.
Theo đó, mức giá trị của giao dịch có giá trị lớn phải báo cáo là từ 300 triệu đồng, bắt đầu áp dụng từ ngày 10/6/2013.
Cũng nằm trong kế hoạch giám sát các giao dịch lớn, phục vụ cho công tác phòng chống rửa tiền, ngày 31/7/2013, Ngân hàng Nhà nước có văn bản về việc báo cáo tình hình kinh doanh mua, bán vàng miếng hàng ngày.
Theo quy định này, chậm nhất đến 14h của ngày làm việc, các tổ chức tín dụng phải gửi báo cáo hoạt động kinh doanh mua, bán vàng miếng của ngày làm việc liền kề trước đó về Ngân hàng Nhà nước.
Dự kiến trong thời gian tới Cơ quan Thanh tra giám sát của Ngân hàng Nhà nước cũng sẽ có văn bản hướng dẫn cụ thể về chế độ báo cáo các giao dịch quy mô lớn theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Theo đó, các giao dịch vàng có quy mô từ 300 triệu đồng quy đổi sẽ phải báo cáo.
-----------------------------
Ngày 15/10, Ngân hàng Nhà nước có quyết định cho 4 ngân hàng thương mại được triển khai dịch vụ bảo quản tài sản, cho thuê tủ, két an toàn.
Những đơn vị được triển khai dịch vụ này gồm: Ngân hàng Đông Á (DongABank), Ngân hàng Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank), Ngân hàng Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) và Ngân hàng Nam Á (NamABank). Điều này có nghĩa các ngân hàng này chính thức được phép giữ hộ vàng cho khách hàng có nhu cầu.
Trước đó, sau thời điểm kết thúc việc tất toán trạng thái vàng miếng (30-6) chỉ có 12 ngân hàng thương mại được phép giữ hộ vàng gồm: Vietcombank, Vietinbank, BIDV, Agribank, MHB, An Bình, Bản Việt, Bảo Việt, Tiên Phong, Bưu điện Liên Việt, ACB và Ngân hàng Quân đội.
Cũng liên quan đến dịch vụ này, cuối tháng 8, Ngân hàng Nhà nước công bố dự thảo thông tư hướng dẫn về dịch vụ bảo quản vàng miếng trong đó yêu cầu các đơn vị không được sử dụng vàng giữ hộ dưới bất cứ hình thức nào, nhưng các ngân hàng được linh hoạt khi chi trả lại vàng miếng cho khách hàng với cùng chủng loại và khối lượng, không nhất thiết phải chi trả đúng loại vàng miếng đã nhận.
Dự thảo thông tư cũng yêu cầu tổ chức cung cấp dịch vụ phải chi trả vàng miếng bất cứ khi nào khách hàng có yêu cầu. Ngoài ra, ngân hàng phải niêm yết công khai phí dịch vụ giữ vàng, không được trả lãi hoặc lợi tức cho khách hàng tham gia dịch vụ này.
Tuy vậy, thông tư hướng dẫn chính thức đến nay vẫn chưa được Ngân hàng Nhà nước ban hành, nên nhiều ngân hàng thương mại còn khá lúng túng khi triển khai dịch vụ. Một số ngân hàng thì lại không mặn mà với dịch vụ này vì phí giữ hộ không cao, trong khi thủ tục phức tạp mà độ rủi ro lại cao. Do đó, hiện nay nhiều người dân có nhu cầu gửi vàng rất khó tìm được nơi cung cấp dịch vụ.
--------------------------------
Theo ước tính của Hiệp hội Vàng thế giới, số lượng vàng vật chất nằm trong dân khoảng 400-500 tấn. Nếu theo giá vàng tại thời điểm này trên thị trường, thì lượng vàng nằm trong dân có giá trị giao động từ 17-21 tỷ USD tương đương 16% GDP.
Việc huy động vàng trong dân để đưa vào nền kinh tế là vô cùng quan trọng. Nhưng, hiện nay, Nhà nước vẫn còn loay hoay chưa biết làm cách nào.
